Komunikacja Miejska w Sandomierzu

Rys historyczny

        Początek działalności sandomierskiej komunikacji miejskiej sięga końca lat 40-stych XX w., a dokładnie 1949 roku. W tym czasie na ulicach Sandomierza pojawił się pierwszy autobus należący do prywatnej spółki "Przyczółek". Autobus kursował kilka razy dziennie obsługując trasę: Grodzisko - Rynek Starego Miasta - Dworzec PKP.

        W 1953 roku spółka "Przyczółek" zrezygnowała z działalności przewozowej i do 1956 roku miasto Sandomierz pozostawało bez regularnej komunikacji. W roku 1956 władze miasta powołały do życia Miejską Komunikację Samochodową działającej w ramach Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej. W początkowym okresie jej istnienia autobusy kursowały na trzech liniach komunikacyjnych. Pierwsza kursowała w granicach administracyjnych miasta, łącząc osiedle Grodzisko z Rynkiem Starego Miasta i Dworcem PKP. Dwie pozostałe wybiegały swym zasięgiem poza granice miasta. Jedna z nich łączyła Sandomierz z Mokoszynem i Złotą, druga zaś z Obrazowem i Trześnią.

        Wraz z systematycznym rozwojem Sandomierza, tworzenia nowych zakładów pracy, budowy nowych mieszkań, następował przyrost liczby mieszkańców miasta. Wzrosła również liczba osób przybywających do miasta z okolicznych miejscowości, którzy podejmowali pracę, bądź naukę w szkołach. W następstwie tych zmian wzrosło zapotrzebowanie społeczne na regularny transport osób. Miejska Komunikacja Samochodowa chcąc sprostać tym oczekiwaniom systematycznie zwiększała zakres swych usług przewozowych jak i ilość posiadanych autobusów. W pierwszej połowie lat 60-tych zdecydowaną większość posiadanych przez MKS Sandomierz autobusów stanowiły Stary-51. Pojazdy te wraz z upływem czasu odmawiały posłuszeństwa. Z uwagi na brak specjalistycznego zaplecza technicznego w Sandomierzu, nawiązano współpracę w zakresie remontu sandomierskich autobusów z MPK Starachowice. Zaowocowało to przejściem MKS Sandomierz w roku1965 pod patronat tegoż przedsiębiorstwa. W tym również roku zajezdnia MKS została przeniesiona z dotychczasowej siedziby przy ul. Kościuszki na obecne miejsce przy ul. Przemysłowej.

        Po kilku latach przynależności do struktur MPK Starachowice, w Sandomierzu podjęto decyzję o usamodzielnieniu się MKS. Używane dotychczas autobusy Star-51 zastąpiono autobusami nowej generacji San-H100, pochodzącymi z fabryki samochodów w Sanoku.

         Największe wyzwanie, któremu musiała sprostać MKS Sandomierz przypadło na koniec lat 60-tych i początek 70-tych i związane było z uruchomieniem produkcji w Hucie Szkła Okiennego w Sandomierzu. Przedsiębiorstwo stanęło przed bardzo trudnym zadaniem, jakim było zagwarantowanie przewozów pasażerskich dla załogi Huty i mieszkańców powstającego osiedla hutniczego. Należy zaznaczyć, iż w 1973 roku MKS Sandomierz posiadała 26 autobusów i przewoziła w ciągu roku ok. 5 mln pasażerów.

         Po utworzeniu w 1974 roku Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Kielcach, MKS Sandomierz weszła w jego struktury jako niesamodzielny zakład, podlegający Oddziałowi WPKM w Ostrowcu Świętokrzyskim. Rozbrat z WPKM Ostrowiec Świętokrzyski nastąpił bardzo szybko. W 1975 roku po wprowadzeniu reformy administracyjnej kraju, MKS Sandomierz stała się jednym z zakładów Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Stalowej Woli, Oddział w Sandomierzu.

        Wraz z utworzeniem województwa tarnobrzeskiego i wyborze na stolicę województwa miasta Tarnobrzega (nie posiadającego komunikacji miejskiej) zaistniała konieczność uruchomienia nowych linii komunikacyjnych łączących miasta Sandomierz i Tarnobrzeg. Utworzono w tym czasie trzy linie komunikacyjne. Dwie kursowały na trasie Sandomierz -Tarnobrzeg - Sandomierz, natomiast trzecia obsługiwała teren administracyjny Tarnobrzega.

         Kolejne lata działalności MKS Sandomierz, to ekspansja zakładu w kierunku uruchamiania nowych linii komunikacyjnych dla coraz większej liczby okolicznych miejscowości. Szczyt działalności zakładu przypada na rok 1983. W tym czasie MKS Sandomierz dysponowała ok. czterdziestoma autobusami H9-35 i obsługiwała ponad 20-cia linii komunikacyjnych. Z uwagi na przerost napełnienia pasażerskiego, korzystanie z usług MKS przestało być dla pasażerów przyjemnością, a stało się nieodzownym codziennym trudem.

         Utworzenie w 1985 roku MKS w Tarnobrzegu rozpoczęło powolny regres działalności MKS w Sandomierzu. Wysłużone autobusy H9-35 zastąpiono pojemniejszym taborem marki Jelcz PR-110 Berliet i M-11, a dotychczasową obsługę linii łączących miasta Sandomierz i Tarnobrzeg przejął zakład MKS z Tarnobrzega.

         Na przełomie lat 80-tych i 90-tych MKS Sandomierz obsługiwała ok. 15 linii komunikacyjnych, mając w dyspozycji 35 szt. autobusów, ale trudności eksploatacyjno-techniczne związane z ich naprawą (deficyt części zamiennych), spowodował, iż znaczna ich część była unieruchomiona.

        Niekorzystna sytuacja ekonomiczna MKS Sandomierz pojawiła się wraz z wprowadzeniem w życie ustawy o samorządzie gminnym w 1990 roku. W ustawie tej scedowano na rzecz gmin obowiązek zagwarantowania lokalnego transportu zbiorowego. Z obowiązku tego Gmina Sandomierz wywiązała się, powierzając obsługę komunikacji miejskiej w granicach administracyjnych miasta Sandomierza - Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej.

        Brak zainteresowania Gmin ościennych współfinansowaniem ulg i zwolnień w przejazdach na liniach poza miejskich przyczynił się do powolnego ograniczania zakresu wykonywanych przez MKS Sandomierz usług przewozowych. W pierwszej kolejności zrezygnowano z usług na rzecz miejscowości ościennych dla których miasto Sandomierz przestało być atrakcją zarobkową. Tak stało się z deficytową linią Nr 17 kursującą do Koprzywnicy. Dla mieszkańców Koprzywnicy atrakcyjniejszym miastem pod względem świadczenia pracy i handlu, stał się Tarnobrzeg.

        W połowie lat 90-tych nastąpiła gwałtowna ekspansja podmiotów prywatnych świadczących usługi przewozowe na terenie miasta Sandomierza. Działalność przewoźników prywatnych, świadczona pojazdami marki Nysa i Żuk, nastawiona była wyłącznie na zysk. Swoje usługi przewozowe, należy podkreślić, iż pozbawione jakichkolwiek aspektów społecznych, świadczyli wyłącznie na najbardziej dochodowych liniach komunikacyjnych. Spowodowało to utratę rentowności ich obsługi przez MKS. Podkreślić należy, iż te rejony miasta, które nie posiadały dotychczas regularnej komunikacji miejskiej w dalszym ciągu bez niej pozostały. Do istotnych i bardzo ważnych czynników, mających olbrzymie znaczenie w tym okresie dla funkcjonowania komunikacji miejskiej, należy likwidacja wielu miejsc pracy w Sandomierzu i okolicy.

        W związku z narastającymi trudnościami ekonomiczno-technicznymi, do których w sposób zdecydowany przyczynił się niekontrolowany rozwój usług prywatnych przewoźników. W pierwszych latach 2000 roku podjęto działania restrukturyzacyjne MKS. W pierwszej kolejności rozpoczęto likwidację wysłużonego taboru autobusowego. Autobusy marki Jelcz, zastąpiono czterema nowymi Autosanami: dwoma H9-35 i dwoma A10-10M "Medium". Spośród kilku możliwych wariantów restrukturyzacyjnych, zdecydowano się na wariant przewidujący likwidację wszystkich linii zamiejskich. Do obsługi pozostawiono wyłącznie linię Nr 8 relacji Sandomierz - Gorzyce.

        Reorganizację MKS rozpoczęto w miesiącu czerwcu 2001 r. i zakończono w czerwcu 2002 r., natomiast wymianę wysłużonych Jelczy na małogabarytowe Autosany H-6 i H-9 (po kapitalnym remoncie w specjalistycznym zakładzie naprawczym), zakończono w 2003 roku.

        W chwili obecnej Zakład Komunikacji Miejskiej w Sandomierzu świadczy usługi w zakresie przewozów regularnych na 5 liniach komunikacyjnych:

1. Linia Nr 0 relacji Szpital - Kwiatkowskiego - Ożarowska - Koseły - Zawichojska - Lubelska - Szpital,
2. Linia Nr 1 relacji Szpital - Zawichojska - Mickiewicza - Maciejowskiego - Koseły - Zawichojska - Szpital,
3. Linia Nr 7 relacji Straż Pożarna - Huta Szkła - Straż Pożarna,
4. Linia Nr 8 relacji Chwałki - Trześń - Chwałki,
5. Linia Nr 19 relacji Szpital - Huta Szkła - Szpital,

Działalnością pomocniczą Zakładu jest:

• wynajem autobusów do przewozów okolicznościowych (pogrzeby, wesela) oraz wycieczek szkolnych o zasięgu lokalnym, przewozy zlecone uczniów do szkół i pływalni krytej,
• reklamowanie działalności własnej, firm i podmiotów gospodarczych w autobusach w postaci reklam okresowych krótkoterminowych oraz w postaci reklam stałych długoterminowych na autobusach,
• montażu samochodowych instalacji gazowych oraz napraw bieżących i remontów pojazdów,
• utrzymywanie porządku i konserwacji przystanków autobusowych

        Pomimo wprowadzonych na początku 2000 roku działań restrukturyzacyjnych, obecna sytuacja komunikacji miejskiej jest w dalszym ciągu trudna i wymaga stałych zabiegów ekonomiczno-technicznych. Przedsiębiorstwo systematycznie domaga się uregulowania zasad funkcjonowania transportu zbiorowego osób w Sandomierzu, w oparciu o obowiązujące przepisy prawne. Ważnym elementem działań jest również dostosowanie taboru autobusowego do wymogów i oczekiwań społecznych. Dlatego też w 2006 roku dokonano zakupu dwóch nowych autobusów średnio pojemnych, które zastąpiły wysłużone Autosany H9-35.

        Najbliższe lata dla lokalnego transportu zbiorowego w Sandomierzu, to działania wynikające z przyjętych przez Polskę wytycznych obowiązujących w krajach Unii Europejskiej, a mianowicie:

• promowanie przyjaznych środowisku form komunikacji takich, jak komunikacja zbiorowa, szlaki rowerowe i piesze
• ograniczenie zapotrzebowania na korzystanie z transportu indywidualnego poprzez organizację zbiorowego transportu zintegrowanego
• wprowadzenie ograniczeń mających wpływ na zmniejszenie liczby indywidualnych pojazdów silnikowych, jak również podjęcie działań zmierzających do uatrakcyjnienia usług świadczonych w ramach transportu zbiorowego, prowadzonego w kierunku miejsc pracy i usług oraz ośrodków rekreacji i wypoczynku.

        Wyżej wymienione wytyczne pochodzą z rezolucji podjętej przez ministrów ds. transportu krajów Unii Europejskiej w kwietniu 2001 r.


STAN AKTUALNY

        Przedmiotem naszej działalności jest świadczenie usług w zakresie pasażerskiego transportu zbiorowego. Działamy od 1956 roku, przede wszystkim na obszarze miasta Sandomierza. Obsługujemy:

         4 miejskie linie autobusowe,

        Misja Zakładu Komunikacji Miejskiej w Sandomierzu

        "Podstawowym celem działalności Zakładu Komunikacji Miejskiej w Sandomierzu jest świadczenie usług przewozowych w komunikacji miejskiej z uwzględnieniem wymagań i potrzeb Klienta. Świadczymy usługi transportowe w sposób niezawodny, bezpieczny i przyjazny środowisku. Dążymy do wzrostu zaufania i zadowolenia pasażerów poprzez zapewnienie wysokiej jakości oferowanych usług."

        OFERTA USŁUG DODATKOWYCH ZKM

1. USŁUGI REKLAMOWE
2. wynajem autobusów do przewozów okolicznościowych (pogrzeby, wesela) oraz wycieczek szkolnych o zasięgu lokalnym, przewozy zlecone uczniów do szkół i basenu .
3. montażu i serwisu samochodowych instalacji gazowych w systemie BRC oraz napraw bieżących i remontów pojazdów,